BBOMÖK’16 Öğretmen Destek Programı Güncesi/5.Gün: Pozitif Disiplin Modülü

 5 Şubat 2016 – 5. gün:

001(1)(1)Pozitif Disiplin oturumunun ikinci gününe, bir gün önceki oturumun sözlü değerlendirmesi yapılarak başlandı. Katılımcıların bunları nasıl uygulayabilecekleri konusunda konuşuldu.

Bir katılımcı şu örneği verdi: “Ben bu tarz bir uygulamalara başladığımda hep; ‘Sen bu sorun-çözümü nasıl çocuklara bırakabilirsin? Sen ne için varsın o halde?’ gibi eleştirilere maruz kalıyorum.” Bunun üzerine;  hayatında pozitif disiplin ile olumlu değişimler yaratan bir başka katılımcı da şunları ekledi: “Biz Pınar’ın eğitimini ağustos ayında aldık. Devamlı birbirimizi sakinleştirmeye ve bu metotları uygulamaya çalıştık. Çocuklara bunun iyi gelmesi için, biraz zamana ihtiyaç oluyor. Belki şu an zor gibi görünüyor fakat zamanla bu kelimelere anlam yükleyemeyen çocuk bunu sahiplenip uygulamaya başlıyor. Sorunlar çok daha kolay çözülüyor. Yeter ki kendimiz değişime açık olalım. Belki yazıp birbirimize hatırlatarak sakin olmayı başarabiliriz. Tüm olumsuzluk çocuklara geçiyor bu yüzden önce kendimizden başlamalıyız.”

Pınar da bu yorumların üzerine; “Zaman zaman donup kalıyoruz çünkü mükemmeli arıyoruz. Bunu yapmadığımız zaman, ‘bu konuda kendimi geliştireceğim ve çocuk haklarına bağlı olarak kendimi geliştireceğim’ düşüncesinin farkında olursak daha kolay ilerleriz” diyerek önerilerde bulundu. Pozitif disiplin alanında biraz daha okuyup araştırma yapılabilmesi için bir kitap listesi paylaştı ve şunları ekledi: “Bu kitapları okuduğumuz an, pozitif disiplini öğrenip hemen uygulamaya başlayamayabiliriz. Unutmamalıyız ki, her çocuk bireydir. Her çocuğun ihtiyaçları farklıdır. Bu yüzden onun dilinde, onun özelinde farklı yöntemler, farklı bildirimler vermek gerekir.” Çocuklarla yaşanılan problemleri hemen çözebilmek için tanımlar yapıldığından, ‘yaramaz’ deyip geçildiğinden bahsetti. Sorunu çözmeye yönelik hareket etmek ve çocuğu dinlemek yerine; hiperaktif, yerinde duramıyor denildiğini anlattı. Yöntemleri uygulayabilenlerin ‘ben yaptım’ olarak düşünmek yerine; deneyimlerini insanlarla paylaşması, sosyal medyayı aktif kullanılması, yaygınlaşması için çaba harcama gerekliliğini tavsiye etti ve sunumundan örnekler verdi.

009(1)(1)(1)

Uygulamalarla daha iyi anlaşılabileceği için, vaka belirtilmesi istendi. Katılımcılardan şu başlıklar geldi: yönerge almada zorluk, şiddet, cinsellik, istismar, akran zorbalığı, okula uyum sağlama. Bunun üzerine; vurma- şiddet üzerine belirgin vakalara örnekler verildi.
İlk vaka örneği; 13 yaşında, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan, tuvaletini tutma problemi yaşayan, çok kısık sesle ve bebeksi konuşan bir çocuğun yaşadığı problemlerdi. Pınar, bu durumu şöyle yorumladı: “Bir regresyon problemi yaşadığını, bebeklik döneminde yaşadığı bir problemde takılıp kaldığını düşünüyorum. Tuvaletini tutamaması ile ilgili, tuvalet eğitiminde kötü bir yaşantı oluşmuş olabilir. Ve aileler de bu tip şeyleri geç aktarabiliyor. İhmal, istismar söz konusu olabilir. Seçici konuşma sergilemesinden dolayı da ‘selektif mutizm’ diyoruz.” Bu konuda yardımcı olmaya çalışan öğretmene, çocuğa yaklaşırken nasıl konuşması gerektiği üzerine tavsiyeler verildi: “Güvende hissetmediğinin farkındayım, görüyorum dinlemek istemiyorsun fakat ben senin yanındayım. Ben buradayım…”

Katılımcı, bu çocuğun kutu oyunları oynamaktan çok zevk aldığını o sırada dikkatle oyuna yoğunlaştığını söyledi ve Pınar şunları ekledi: “Kutu oyunları genelde çok seviliyor. Faydalı buluyorum fakat asıl ihtiyacımız olan yaratıcı oyunlar. Zaman zaman saçmalamak iyi gelecektir.” Tahtaya “Obsesif/mükemmelci” yazdı ve ekledi: “Bu çocuklar kaygılı, içe kapanık ve performans odaklı olurlar. Rahat olamazlar. Kendilerini bırakamazlar. Güne rahat başlamak için keyifli etkinliklerle, saçmalama oyunlarına yer vermek gerekir. Bir şeyleri çok iyi yapacağını düşünmüyorsa oyunlara girmezler ve bu durum çocuğun öğrenme becerilerini engeller. Aileyle de birlikte hareket edilmeli. Evdeki titizlik sorgulanmalı. Çocukların toprakla, bahçeyle, hoplamalı zıplamalı hareket oyunlarıyla tanıştırılması gerek. Empati çocuğa çok iyi gelir. Çocuk; devamlı onay ihtiyacı hissettiği için, ona açıklıkla anlatılmalı. ‘Yaptığın şeyi hemen bana göstermek istediğini biliyorum fakat istersen işin bittiğinde koşup bana gelmek yerine bir resim yapabilirsin.’ ”

Koruyucu Disiplin

  • Pozitif rutinler oluşturma
  • Günaydın dansı
  • Ara oyunlar
  • Değerlendirmeler
  • Chartlar – tablolar
  • Görsel – yazılı – materyal

008(1)(1)Günaydın dansına örnek olarak, bir katılımcının öncülüğünde dans edildi. Sonrasında Pınar “pıt pıt masajı”nı gösterdi. “Kendi açımızdan da bu çok olumlu. Bedenlerimizi sevmemiz gerek. ‘Nasıl olursan ol, nasıl görünürsen görün sen güzelsin’ mesajı hem kendimize hem çocuklara çok iyi gelecektir. Ara oyunlar da çocukların dağılmasından endişe etmeden oyun ihtiyacını karşılamak adına başvurulması gereken önemli bir noktadır. Çocukların oyun ve doğa ihtiyaçlarını unutmayalım. Doğa eksikliği sendromu ve oyun eksikliği sendromu yaşatmamak için sık sık dışarıya çıkalım. Oyun bittiğinde de farklı geçiş etkinlikleriyle hızlandırabiliriz. Dışarıdaki halkaları toplayıp içeriye girebilirler, hulahoplardan geçebilirler, şarkı eşliğinde yapabilirler. Akşam çemberlerinde yapılacak değerlendirme de çocuklara iyi gelecektir. Gündüz çalışılan konuların değerlendirilmesi sınıfça veya aileyle yapıldığında faydalı olacaktır. Değerlendirmeler pozitif rutinin bir parçasıdır. Uygulamalarımızın sonuna muhakkak değerlendirme koymalıyız. Değerlendirme koyalım ki çocuklar da onları izleyip takip ettiğimizi bilsinler. Oynadığımız oyunlarda, öncesinde kuralları söylemek, çocuklara çok iyi gelecektir. Eğer şiddet unsurları varsa bunları yumuşatmak gerek. Yastık kullanılabilir, küçük değişiklikler yapılabilir.” Bu değerli uzman önerilerinden sonra ara verildi.

İkinci vaka örneği, vurma – fiziksel şiddet: 1.sınıf öğrencisi. Bilişsel, zihinsel ve fiziksel olarak diğerlerinden daha gelişkin. Yetişkinlerle sorun yaşamıyor. Bunun bilincinde. Haylaz diye adlandırılan bir çocukla yakın arkadaş. Derslerde dikkat dağıtıyor. Meydan okuyor. Dalga geçiyor. Sınıf ortamı canlandırmasında pozitif disiplini kullanarak bu duruma nasıl çözüm getirilebileceğine dair Pınar’ın önerisi: “Sert davrandığımız için özür dileyebiliriz ama kuralları hatırlattığımız için özür dilemek doğru değil. Çünkü kurallar kötüymüş gibi algılanabilir. Kuralları hatırlatırken bir kez söyleyelim. Kuralları önceden koymak, koruyucu disipline girer.”

Üçüncü vaka örneği: Kız çocuğu, 5,5 yaş. 7 aylıkken bir okul öncesi kurumuna başlamış. Montessori ve Reggio okullarına gitmiş. Tek başına oynuyor ve arkadaşlarıyla oynayamıyor. Her bulduğu ipi bir yerlere bağlıyor. Bu vaka için Pınar’ın önerisi: “Bağlanma problemi. Çocukları, bağlandıkları objelerden ayırmamak gerek.” Kardeş ilişkilerinde, eşit değil adil olmaya çalışılmalı. İkili gruplaşmalarda, iki çocuğu da aynı gruba alınca daha iyi dayanışma gösterirler. Birbirlerinden esnemeyi, istenmeme duygusunu, alternatif arkadaş bulmayı, alternatif davranış bulmayı öğrenirler. Okul öncesi dönemi çocukları, duygularını iyi ifade edemedikleri için fiziksel şiddete başvururlar. Yetişkinlerden; sözel, tavırsal ya da fiziksel şiddet örnekleri, domine etme örnekleri, dalga geçen babalarının örneklerini görüp, başa çıkamadıkları durumlarda şiddete başvururlar. Aşırı pimpirikli, müdahaleci anneye evde ses çıkaramayan çocuk, okulda patlama gösterebilir. Sözel olarak çocuğunu şiddete meylettiren babanın yaptığı istismardır. ‘Senin kafanı patlatacağım, koparacağım’ diyen çocuklar dürtüsel davranan çocuklardır. Bir çocukla pozitif disiplinle baş etmeden önce nedenleri öğrenmeliyiz. Fazla yorum yapmaktan, yaftalamaktan kaçınmalıyız. Çocuğa yaklaşmadan önce çocuktan izin alalım. ‘Şöyle yapmam sana iyi gelir mi?’ ‘Böyle sarılmam sana iyi gelir mi?’

Gerekli yardımı alamayan çocuklara ne oluyor? Çocuk hiperaktif, çevreden devamı negatif geri bildirimler alıyor. Kendini sakinleştiremiyor ve bunun için bağımlı oluyor. Erkeklerde 35 yaş civarı patlama olabiliyor. Çocukken yardım alamayan yetişkinler, bir yerden mutlaka patlak veriyor. Kadınlarda da menopoz dönemi. O yüzden çocukluk döneminin bu kadar üzerinde duruyoruz. Travma yaşayan çocuklardan; bazıları daha dayanıklı oluyor bazıları olmuyor.”

Örnekler ve canlandırmalarla dolu geçen Pozitif Disiplin Modülü’ nün sonunda, katılımcıların değerlendirmeleri alındı.


Beşinci Günün ve “Pozitif Disiplin Modülü”nün Sonu


BBOMÖK’16 Öğretmen Destek Programı Güncesi/1.Gün: Çocuk Hakları Modülü
BBOMÖK’16 Öğretmen Destek Programı Güncesi/2.Gün: Çocuk Hakları Modülü
BBOMÖK’16 Öğretmen Destek Programı Güncesi/3.Gün: Çocuk Hakları Modülü
BBOMÖK’16 Öğretmen Destek Programı Güncesi/4.Gün: Pozitif Disiplin Modülü

Teşekkürler!..

TAV Passport logoBu Program TAV Passport Üyeleri tarafından desteklenmektedir.