Ekolojik krizinin gerçek anlamda aşılabilmesi için gerekli olan, insan-doğa ilişkisini yeni baştan kurgulayan ve ekolojik bakış açısını merkeze alan yeni bir değerler sistemidir. BBOM, doğayı ve onun bileşenlerini, insanlığın hizmetine sunulmuş “kaynaklar” olarak değil birer “varlık” olarak değerlendirir. Doğanın barındırdığı biyolojik çeşitlilik, öğrenme sürecinde kullanılabilecek en iyi araçken bu çeşitliliğinin ve iç uyumunun anlaşılması ve merkeze alınması, bugünkü toplumsal düzenin dayattığı “rekabet” koşullarından “işbirliği” koşullarına geçişin mümkün olabilmesinin de ilk adımıdır. Doğadaki bu çeşitliliği ve işbirliği ile oluşan dengeyi gören çocuklar, hem toplumdaki çeşitliliği benimseyecek hem de “kalkınma” olarak adlandırılan toplumsal yeniden üretim süreci yerine köklü, kalıcı, sürdürülebilir ve kendi kendine yeten bir alternatif olduğunu keşfedecektir.

Bu anlamda BBOM modeli ve okulu, ekolojik felsefeyi merkeze alarak eğitim sürecinde farklı bir örnek sunmayı hedeflemektedir. BBOM okulunda müfredatın ele alınmasında temel yaklaşımlardan biri “ekoloji” konusunun müfredata içselleştirilmesiyle ekolojik bilinçlendirme ve farkındalık yaratmaktır. Tüketim yerine yeterli kullanım alışkanlıklarının geliştirilmesi, doğa içindeki tüm canlıların, doğal varlıklara eşit bir şekilde ulaşmaya hakkı olduğuna dair bilinç oluşturmak eğitimin öncelikli amaçlarından biri olacaktır. Bu bağlamda enerjinin ve doğal varlıkların doğru kullanımına, tüketimin asgari düzeye indirilmesine ve sürdürülebilir yaşam modellerine ilişkin ilkeler tüm okul yaşamı içinde var olacaktır.

Okulun sistemine tümüyle nüfuz etmiş ekoloji anlayışı…

BBOM modeli, dünyanın ekolojik dengesinin bozulup ciddi bir çevresel ve toplumsal krizin eşiğinde olduğumuz düşüncesiyle eğitim felsefesini ekoloji merkezli kurgulamaktadır. Ekolojik krizin gerçek anlamda aşılabilmesi için gerekli olan, insan-doğa ilişkisini yeni baştan kurgulayan ve ekolojik bakış açısını merkeze alan yeni bir değerler sistemidir. Umut edilen, BBOM okullarının ekoloji anlamında yeni bir toplumsal dönüşüm için gerekli olan model eğitim kurumunu oluşturmasıdır. Bu amaçla BBOM modelinin ekoloji felsefesi,

  • Doğayı ve onun bileşenlerini, insanlığın hizmetine sunulmuş “kaynaklar” olarak görmekten ziyade bütün bu bileşenleri, birbirinin olmazsa olmaz önkoşulu olarak görür ve birer “varlık” olarak değerlendirir.
  • Doğayı oluşturan muazzam çeşitlilik, sürekli birlikte var olmanın ve bu birliktelikte işbirliği yapmanın biricik ve ikamesi olmayan bir denge ve zenginlik yarattığının en güzel göstergesi olarak algılar.
  • Doğanın barındırdığı biyolojik çeşitlilik gerçekliğini, öğrenme sürecinde en iyi araç olarak görür.

EKOLOJİK EĞİTİM

Çocuklarımıza kirlenmemiş bir dünya bırakmanın tek yolu onlara dünyayı kirletmemeyi öğretmektir.

BBOM modeli ve okulları, ekolojik felsefeyi merkeze alarak eğitim sürecinde farklı bir örnek sunmayı hedeflemektedir. BBOM Okulları’nda müfredatın ele alınmasında en temel yaklaşım “ekoloji” konusunun müfredata içselleştirilmesi ve BBOM Okulları’nın eğitim programının temel hedeflerinden birisinin ekolojik bilinçlendirme ve farkındalık yaratmak olmasıdır. Bu çerçevede;

  • Tüm eğitim programı ekoloji perspektifinden taranacak, içerikteki olumsuz örnekler (havuz problemleri gibi) kaldırılarak olumlu örneklerle (yağmur suyunun toplanması gibi) değiştirilecektir.
  • Eğitim materyallerinin seçiminde kullanılmak üzere ekolojik seçim kriterleri belirlenecektir.
  • Gündelik yaşama ilişkin ekolojik çözümler, teorik olarak anlatılacağı gibi, projeler ve atölye çalışmalarıyla uygulamaya da yer verilerek, ekolojik içselleştirmenin pekiştirilmesi hedeflenmektedir.
  • Bu amaçla “doğal hayat ve ekoloji atölyeleri” gibi doğal döngüleri anlamaya yönelik, “geri dönüşüm ve tamir atölyeleri” gibi tüketimi azaltmaya yönelik, “gıda ve oyun araçları atölyeleri” gibi kendi kendine yeterli üretim ilkesini öğretmeye yönelik çalışmalar düzenlenecektir.
  • Enerjinin ve su ve gıda gibi doğal varlıkların doğru kullanımına, tüketimin asgari düzeye indirilmesine ve sürdürülebilir yaşam modellerine ilişkin ilkeler okul yaşamının tüm aşamalarında vurgulanacaktır.
  • Çocukların eğitim materyallerinin okul kütüphanesinde her çocuğa yetecek miktarda temin edilmesi suretiyle bu materyallerin daha sonraki çocuklar tarafından da kullanması sağlanacaktır. Benzer bir şekilde okul içinde kurulacak mekanizmalarla çocuklar için giyecek, oyun araçları, kitap gibi eşyaların ihtiyaca göre paylaşılması ve takas edilmesi sağlanacaktır.
  • BBOM aynı zamanda yakın çevresinde benzer bir bilinçlenmenin oluşması için yöre insanlarına da yönelik benzer ekoloji programları hazırlamayı ve sorumluluk projeleri düzenlemeyi hedeflemektedir. Bu eğitim programları ve sorumluluk projelerinde BBOM’un “ekoloji izcileri” hem yerel çevre sorunlarının tespit edilmesi, hem bunların çözülmesi hem de kamuoyunun bilinçlendirilmesi için çalışacaklardır.

Beslenmeden barınmaya doğal sürdürülebilirlik…

EkolojikEksen_Degerlendirme Formu-03_2015

Bu ilkeler BBOM okullarının; ‘Yer’e bağlı;  bölge, iklim, topografya, yerleşim ve parsel ölçeğindeki değişkenlere;  farklı sosyal çevre, finansman, imkan ve kullanımlara göre farklı mimari yapısal oluşumlar olmasına izin verirken, ortak bir ‘anlayış’ ve‘değer’ dünyasında tutmayı hedefler.  Bu nedenle;

  • BBOM okulunun tip projesi yoktur. Tip okul anlayışını değil, kullanım olanaklarına odaklanmış ortak bir mekan anlayışını benimser.
  • BBOM okulu mekanları eğitim için tanımlanmış duvarlar içine sıkışmış kutu mekanlardan oluşmazlar. Okul, açık-kapalı tüm alanları, içinde bulunduğu çevreyle bir bütün olarak öğrenme mekanları olarak kullanılır.
  • BBOM okulu mekanları eğitimcilerin müfredatlarını uyguladıkları alanlar değil, çocukların bireysel ilgi ve ihtiyaçlarına yanıt üretebilen; bir arada ve tek tek öğrenebilme imkanları sunan; sadece öğretmen odaklı değil, okulun parçası olan herkesin birbirinden öğrenebileceği etkileşim ve iletişim imkanı sunan mekanlardan oluşur, çocuk merkezlidir.
  • BBOM okulu, içinde eğitim verilen bir bina değil, aynı zamanda öğrenimin aracısı ve kaynağıdır.
  • BBOM okulu mimarisi, bilişsel öğrenimi, duyuşsal öğelerle de birleştirmiş, gerçek yaşam modelini içine almış, etkileşime ve iletişime dayalı; sadece okul alan sınırları içinde değil, çevresindeki yaşamla da dinamik ve üretici ilişkiler kurabilen bir yapı ve mekan anlayışı sunar. Mekanları sınırlayıcı değil, katılımcıdır.
  • BBOM okulu mekanları hiyerarşik ve tanımlayıcı değil, demokratik ve katılımcıdır. Dayatmaz, yönlendirmez, olanak yaratır. Katı ve statik değil, esnek ve dönüştürülmeye açıktır.
  • BBOM okulu mimarisi esnekliği sadece mobilya hareketlerine bağlı kullanım esnekliği olarak tanımlamaz. Yapım aşamasından başlar, tüm yapının kullanım hayatı boyunca sürer. Katılımcılıkla paralel genişler. Bu yüzden BBOM okulları kendi özgün finansman yapısı ile etaplanabilir bir mimari sunar; yapının zaman içindeki değişkenliklerine, eklere izin verir; kullanım olanaklarını çoğaltacak yönde yapısal evrilme esnekliği taşır.
  • BBOM okulu gerçek hayatın içerdiği tüm mekanlara; kamusal mekan, özel mekan, yapay mekan, doğal mekan, buluşma, tartışma, öğrenme, öğretme,üretim, tüketim,düşünme, araştırma, çatışma, uzlaşma,uyum, kaçış mekanlarını kendi iletişim dinamiklerini yok saymadan barındırır.
  • BBOM okulu mimarisi yapıyı ‘kat’ya da ‘katlı’ yapı anlayışı içinde düşünmez, çevresi ile etkileşimli iç-dış mekanlarla ilişkili; mekan olanakları ve onun ergonomisi ile düşünen ‘hacim’lerden oluşan bir yapı anlayışını benimser.
  • BBOM okulu mekanları içerdiği hayat ile gerçek hayatı birbirine katar; onun simülasyonunu üretmez. Bunun için doğaldır. Bunları üretmeye kalkmak yerine üretilmesine olanak verecek imkanlar sunar.
  • BBOM okulu etiketlenmiş ekoloji anlayışını değil, elinde var olan kaynakları fark eden, bunları bencilce kullanmayan, tüketim dengesini üretimle destekleyerek kullanan; bunu yaparken de sürdürülebilirlik adına doğayı yeniden bir sömürü nesnesine indirgemeyen, onun döngülerine katılan ve bunu da teşhir etmek yerine yaşayan  ‘derin ekoloji’ anlayışını benimser.
  • BBOM okulu içinde bulunduğu doğaya ne kadar eklendiğinden, onu ne kadar dönüştürdüğüne; malzeme seçimlerinden, yapım sürecine;  kullanım sürecindeki enerji kullanımından, sağlık, hijyen gibi faktörleri de işin içine katan, yapı fiziği ve yapı kimyasına kadar pek çok detayı bu derin ekoloji kavramı ile sorgulayan bir içerik taşır.
  • BBOM okulu mimarisi araziyi üzerine inşa edilecek yapı olarak görmez; çevresi, sosyal yaşantısı, doğası ile bir bütün olarak algılar. Onun tüm imkanlarını, olanaklarını ve potansiyelini kendi ‘değer’ sistemi içinde araştırır.
  • BBOM okulu mimarisi okul saatleri dışında kullanılmayan bir yapı değil, sadece bir eğitim yapısı hiç değildir. İçinde bulunduğu sosyal ve doğal doku ile birlikte yaşayan, farklı zamansal döngülerde içinde sürekli hayat bulunan ve o hayatın içinde kattığı her yaştan insanın birlikte öğrendiği bir yaşam alanıdır.

BBOM Mimari_ Boğaçhan Dündaralp

Okuldaki beslenme programı,

  • Tarımsal ürünlerin doğal mevsimsel döngüsüne uygun olarak düzenlenecek; bu yolla hem sağlıklı beslenme sağlanmış hem de çocuklara doğanın doğal döngüleri öğretilmiş olacaktır.
  • Hem üretimi yüksek enerji tüketen hem de insan sağlığına zararlı olan her türlü endüstriyel gıda maddesinden mümkün olduğunca uzak durulacaktır. Bu ve benzeri yollarla çocukların obezite, diyabet, alerji gibi çoğu endüstriyel gıdalardan kaynaklanan hastalıklarla mücadele ve korunma konusunda bilinçlenmeleri sağlanacaktır.
  • Beslenmede kullanılan besinlerin mümkün olan en yakın yöre menşeli olması ve doğal tarım tekniklerine uygun olarak üretilmiş olması öncelikli olarak gözetilecektir. Bu yolla, yüksek karbon emisyonları ile uzak yörelerden ve farklı iklim kuşaklarından gelen besinler mümkün olduğu ölçüde daha az tüketilecektir.

Organik beslenme atıkları (yemek artıkları) kompost (organik gübre) yapımı için kullanılacak ve bu gübre okulun bahçesinde kullanılacaktır.

BBOM OKULLARI BESLENME YAKLAŞIMI v06_2014